Windows tabanlı uygulamalar, Windows işletim sistemi üzerinde çalışan uygulamalardır. Windows uygulamaları Windows formları ve kontrollerinden oluşur. Visual Studio bu formların ve üzerindeki kontrollerin tasarımını, kodların yazılımını büyük ölçüde kolaylaştırarak uygulama geliştirme sürecini daha hızlı ve kolay hale getirir.
Bu modülü tamamladıktan sonra:

• Windows tabanlı programlamada kullanılan kontrolleri tanıyacak,
• Kontrollerin özellik, metot ve olay kavramlarını öğrenecek,
• Visual C# .NET dilinde değişken, sabit tanımlamayı öğrenecek,
• Veri tiplerini tanıyacak,
• Operatörleri kullanabileceksiniz.

Bir çok uygulama geliştirme dili var. Bu dillerle yazılmış uygulamaları çalıştırmak için ise farklı platformlar var. .Net Framework, Windows tabanlı uygulamalar geliştirebilmek için farklı programlama dillerinin birlikte çalışabileceği ortak bir geliştirme ortamıdır. Bu ortam hem yazılımları geliştirmek hem de çalıştırmak için gereklidir.

Net Framework aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

• The Common Language Runtime (CLR) Ortak Dil Çalışma Zamanı
  Uygulamaların çalışabilmesi ve yönetilmesine yardımcı olan, dilden bağımsız bir yazılım geliştirme ve çalışma ortamdır.
• The Framework Class Libraries (FCL) Framework sınıf kütüphaneleri
  .Net çatısı altındaki dillerin ortak kullanabilecekleri kütüphaneleri barındırır.

. Net ortamında yazılımlarınızı dilden bağımsız olarak geliştirebilirsiniz. Örneğin C# ‘ta yazılmış kod derlendiğinde, derleyiciden çıkan kod önce MSIL ya da IL’e dönüştürülür. Bu MSIL ya da IL dosyası çalıştırılabilir bir kod değildir.

MSIL ya da IL: İçerisinde değişken tanımları, değişkenlerin nasıl saklanacağı, metotların nasıl çalıştırılacağı, aritmetik ve mantıksal işlemler, bellek kullanımı v.s. gibi işlerin nasıl yapılacağını içeren özel tipte kodlar barındıran bir dosyadır.

CLR: Program çalıştırıldığında aradile(MSIL ya da IL) dönüştürülen kodların, çalıştırılabilir koda dönüştürme işini CLR yapar. CLR kodu alıp bulunduğu makinanın işlemcisine ve işletim sisteminin anlayacağı şekle (makine diline) dönüştürür. IL kodu makine diline dönüştürülürken JIT (just in time) derleyiciler devreye girer. CLR makine diline çevrilmiş kodu önbellekte tutarak, daha hızlı çalışmasını da sağlar.

MSIL ya da IL’e dönüştürülen her kod  CLR’nin uygulandığı her ortamda çalıştırılabilir. Yani  bu da kodun .Net Framework’ün kurulabileceği her platformda çalıştırılabileceği anlamına gelir.

Kodlar Makine Diline dönüştürülecekse niçin Aradile dönüştürülür de direk makine diline dönüştürülmezler?

Bunu cevabı çok basittir aslında. Örneğin C++ ya da Visual Basic dilleri kullanılarak yazılan kodlar derlenirken bulunduğu ortamın özelliklerine göre yani işlemcinin sahip olduğu komut setleri ya da işletim sisteminin özelliklerine göre derlenirler. Bu da derlenen kodun başka bir ortamda yani farklı bir işlemci ya da işletim sisteminde çalışmamasına sebep olur. O zaman her ortam için kodu tekrar derlememiz gerekir. Bu çok zahmetli ve gereksiz bir iştir. CLR aradili(MSIL) alıp o makinanın anlayabileceği şekle dönüştürür, CLR nin çalışabildiği yani .Net Framework’ün kuralabildiği her ortamda yazılımlarınız çalışır olur.

Common Language Specification (CLS / Ortak Dil Özelliği):

Dil derleyicisinin uyması gereken kuralları içerir. Eğer diğer diller tarafından da kullanılacak yazılım bileşenleri geliştirmek istiyorsak mutlaka geliştireceğimiz dilin CLS uyumlu olmasına dikkat etmemiz gerekir. Böylece CLS ile diller arasındaki iletişim sağlanmış olur.

Common Type System (CTS / Ortak Tip Sistemi):

Veri tiplerini ilgilendiren kuralları içerir. CTS sayesinde programlama dilleri arasında veri türleri arasında da uyum sağlanmış olur. Örneğin Int tipi C# da veya VB.Net’te de tamsayı tiplerinin kapasiteleri aynıdır. Ve birinde derlenen kod  diğerinde rahatlıkla kullanılabilir. CTS sayesinde .Net platformu için geliştirilen tüm diller aynı veri tiplerini kullanılır farklı olan sadece dillerdeki veri tiplerinin tanımlanma yöntemleri ve söz dizilimleridir. Ayrıca cts sayesinde .net uyumlu bir dilde geliştirilen bir nesne diğer dillerde de sorunsuz çalışır.

.Net dillerinden biri ile yazılmış bir programın çalışması için mutlaka sisteminizde .Net Framework’ün ilgili sürümü olmalıdır.

Programcı ile bilgisayarın haberleşmesini sağlar

Programlar 1 ve 0 sayılarından oluşan makine diline çevrildikten sonra çalıştırılır

Programlama Dilinin özellikleri:

Sözdizimi (Syntax)

Gramer

Semantik

2500’den fazla programlama dili mevcuttur.

Dünyada konuşulan her dilin amacı iletişim sağlamaktır. Farklı kültürlerden insanların anlaşabilmesi için ortak konuştukları bir dil gerekir. Programla dillerinin amacı da bilgisayar ile programcının haberleşmesidir. Programcı, bilgisayara hangi komutların çalıştırması gerektiğini bilgisayarın anlayacağı dilden konuşarak söyler.Bilgisayarda, programlar makine diline çevrildikten sonra çalışır. 1 ve 0 sayılarından oluşan bu makine dili, en alt seviye dildir. Dolayısıyla programların bu dilde yazılması oldukça zordur. Programcılar konuşma diline daha yakın, kolay anlaşılabilecek diller kullanmaktadır. Bu dillere yüksek seviye programla dilleri denir. Programlama dillerinin seviyeleri makine diline yakın olup olmaması ile ölçülür.

Bir programlama dili şu unsurlardan oluşur:

• Söz dizimi (Syntax)

Bir dil, kendine ait kelimeler ile konuşulur. Programlama dillerinin de benzer bir davranışı vardır. Programlama dillerindeki bu kelimeler, programlama dilinin anahtar kelimeleridir – komutlarıdır.

• Gramer

Programlama dillerini kullanmak için sadece kelimeleri bilmek yeterli değildir. Eğer anlamlı bir şekilde bir araya getirilemiyorsa, bu kelimeler hiçbir anlam ifade etmez.

• Semantik (anlamsal)

Bir dili, kelimeleri doğru bir gramer kullanımı ile bir araya getirerek kullanabiliriz. Ancak konuşulan kelimelerin ne için kullanıldığı da önemlidir. Bir programlama dilinin özelliklerinin nasıl ve ne için kullanıldığı da, bu dilin semantiğidir.

Örneğin bir finans programı, Yeni Türk Lirası cinsinden bir miktarı dolara çevirecektir. Yapılacak işlem o andaki parite değerini merkez bankasından çektikten sonra, girilen miktarı bu değerle çarpıp kullanıcıya göstermektir. Kullanılan programlama dili ÇARP, GÖSTER, EŞİTLE komutları ile bu işlemi gerçekleştirecektir.

ÇARP EŞİTLE GÖSTER miktar parite sonuç

Bu şekilde yazılan program söz dizimi açısından doğrudur. Girilen veriler ve komutlar dışında, programlama dilinin anlamayacağı bir kelime kullanılmamıştır. Ancak komutlar yanlış sırada kullanılmıştır. ÇARP komutu hangi sayıları çarpması gerektiğini bilemeyecektir.

parite EŞİTLE sonuç ÇARP miktar

GÖSTER parite

Komutları ve değişkenleri, programlama dilinin gramerine göre doğru yerlerde kullanmamız gerekir. Bu şekilde kullanılan komutlar doğru bir şekilde çalışır. Fakat GÖSTER komutunun ne için kullanıldığı yani semantiği de önemlidir. İstenilen, miktar ile pariteyi çarpmak, sonuca eşitlemek ve sonucu göstermektir.

sonuç EŞİTLE miktar ÇARP parite

GÖSTER sonuç

Bunlardan bazıları Pascal, Basic, C, C++, Java, Javascript, Cobol, Perl, Python, Ada, Fortran, Visual Basic .NET, Microsoft Visual C# programlama dilleridir.

Yüksek seviye programlama dillerine Visual Basic .NET, Microsoft Visual C++ dillerini örnek verebiliriz. C ile işletim sistemi yazılabilindiğinden daha alt seviye bir dil olarak değerlendirilir.